Start / Umowa kupna-sprzedaży samochodu

Lekcja 4.2: Umowa kupna-sprzedaży samochodu – co musisz wiedzieć?

Udało się! Dobiliście targu, cena ustalona. Teraz czas na sformalizowanie transakcji. Umowa kupna-sprzedaży to najważniejszy dokument, który potwierdza Twoje prawo do pojazdu i stanowi podstawę do dochodzenia roszczeń w przypadku problemów. Musi być sporządzona starannie i zawierać wszystkie niezbędne elementy. Nie podpisuj niczego w pośpiechu i dokładnie przeczytaj każdy punkt.

Kluczowe elementy każdej umowy kupna-sprzedaży

Dobra umowa musi precyzyjnie określać strony transakcji, przedmiot sprzedaży oraz warunki. Upewnij się, że w Twojej umowie znajdują się następujące punkty:

  1. Data i miejsce zawarcia umowy: To podstawa każdego dokumentu.
  2. Dane Sprzedającego i Kupującego: Imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL oraz seria i numer dowodu osobistego. Jeśli auto ma współwłaścicieli, wszyscy muszą figurować na umowie jako sprzedający.
  3. Dokładne dane pojazdu: Marka, model, rok produkcji, numer VIN, numer rejestracyjny, aktualny przebieg. Wszystkie te dane muszą być w 100% zgodne z dowodem rejestracyjnym i stanem faktycznym.
  4. Cena: Ustalona kwota sprzedaży, wpisana zarówno cyfrowo, jak i słownie. To ważne, aby uniknąć pomyłek i prób fałszerstwa.
  5. Oświadczenie Sprzedającego: Kluczowy punkt! Sprzedający powinien oświadczyć, że jest jedynym właścicielem pojazdu, pojazd jest wolny od wad prawnych i praw osób trzecich (np. nie jest przedmiotem zastawu bankowego).
  6. Oświadczenie Kupującego: Standardowy zapis mówiący, że kupujący zapoznał się ze stanem technicznym pojazdu.
  7. Data przekazania pojazdu i godzina: To bardzo ważny zapis! Od tej godziny to Ty odpowiadasz za ewentualne mandaty z fotoradarów.
  8. Podpisy obu stron: Umowa bez podpisów jest nieważna.
⚠️ Pułapka: zaniżanie ceny na umowie

Sprzedawcy często proponują wpisanie na umowie niższej kwoty, aby zapłacić niższy podatek. Nigdy się na to nie zgadzaj! W przypadku wykrycia wad i ewentualnego zwrotu pojazdu, sprzedawca będzie zobowiązany do oddania Ci tylko kwoty z umowy. Co więcej, jeśli urząd skarbowy uzna, że cena jest rażąco niska, może sam naliczyć podatek od wartości rynkowej i nałożyć na Ciebie karę.

Oświadczenie o stanie technicznym i rękojmia

To najważniejszy i najczęściej modyfikowany przez sprzedawców punkt umowy. Zgodnie z Kodeksem Cywilnym, sprzedawca odpowiada wobec kupującego z tytułu rękojmi za wady fizyczne i prawne pojazdu. Oznacza to, że jeśli w ciągu 2 lat od zakupu wykryjesz istotną wadę ukrytą, o której sprzedawca wiedział, a Cię nie poinformował, możesz żądać:

  • Obniżenia ceny.
  • Usunięcia wady na koszt sprzedawcy.
  • W skrajnych przypadkach – odstąpienia od umowy.

Handlarze i nieuczciwi sprzedawcy próbują się przed tym zabezpieczyć, umieszczając w umowie niekorzystne dla Ciebie zapisy.

Zapisy, których musisz unikać:

  • "Kupujący zapoznał się ze stanem technicznym pojazdu i nie będzie wnosił z tego tytułu żadnych roszczeń w przyszłości." – Ten zapis jest próbą wyłączenia rękojmi i jest niezgodny z prawem, ale może utrudnić dochodzenie roszczeń.
  • "Samochód jest uszkodzony i wymaga naprawy." – Bardzo ogólny zapis, pod który można podciągnąć każdą usterkę. Jeśli auto ma konkretne, znane Ci wady, powinny być one precyzyjnie wymienione.
  • "Kupujący oświadcza, że stan techniczny pojazdu jest mu znany." – To standardowy zapis, ale warto go uzupełnić o klauzulę, że sprzedawca oświadcza, iż nie zataił żadnych wad, o których wiedział.
✓ Zapis, który Cię chroni

Warto zadbać, aby w umowie znalazł się zapis korzystny dla Ciebie, np.: "Sprzedający oświadcza, że pojazd nie ma wad technicznych, które są mu znane i o których nie poinformował Kupującego. Sprzedający oświadcza również, że przebieg pojazdu jest autentyczny." Taki zapis bardzo ułatwi dochodzenie roszczeń w przypadku wykrycia cofniętego licznika lub poważnej wady ukrytej.

Wzór umowy kupna-sprzedaży do pobrania

Aby ułatwić Ci zadanie, przygotowaliśmy uniwersalny wzór umowy kupna-sprzedaży, który zawiera wszystkie niezbędne elementy i chroni interesy obu stron. Możesz go pobrać i wydrukować w dwóch egzemplarzach – po jednym dla każdej ze stron.

Pobierz wzór umowy (PDF) Pobierz wzór umowy (DOCX)

Co po podpisaniu umowy?

Po podpisaniu umowy i przekazaniu pieniędzy, sprzedawca musi wydać Ci komplet dokumentów:

  • Dowód rejestracyjny.
  • Kartę pojazdu (jeśli była wydana).
  • Potwierdzenie zawarcia polisy OC.
  • Komplet kluczyków.

Od tego momentu samochód jest Twój. Pamiętaj, że masz 14 dni na zapłacenie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC-3) w urzędzie skarbowym i 30 dni na zarejestrowanie pojazdu w wydziale komunikacji. Ale o tym szczegółowo opowiemy w następnym module.

Podsumowanie: Czytaj, zanim podpiszesz

Umowa kupna-sprzedaży to Twoja tarcza. Poświęć chwilę na jej dokładne przeczytanie i analizę. Nie bój się prosić o wprowadzenie zmian w zapisach, które są dla Ciebie niekorzystne. Pamiętaj, że dobry sprzedawca, który nie ma nic do ukrycia, nie będzie robił z tym problemu. Staranne przygotowanie umowy to ostatni krok do bezpiecznego zakupu wymarzonego auta. W kolejnej lekcji przyjrzymy się różnym formom finansowania zakupu.

Często zadawane pytania (FAQ)

  • Jeśli kupujesz auto w komisie, który prowadzi działalność gospodarczą, sprzedawcą na umowie (lub fakturze) powinien być ten komis. Unikaj jak ognia tzw. "umów na Niemca", gdzie handlarz podsuwa Ci do podpisu umowę z rzekomym poprzednim właścicielem z zagranicy. Taka transakcja jest nielegalna i pozbawia Cię wszelkich praw, w tym rękojmi.

  • Wszyscy współwłaściciele wpisani w dowodzie rejestracyjnym muszą figurować na umowie jako sprzedający i wszyscy muszą się pod nią podpisać. Jeśli jeden ze współwłaścicieli jest nieobecny, musi udzielić drugiemu pisemnego upoważnienia do sprzedaży auta w jego imieniu. Bez tego umowa będzie nieważna i nie zarejestrujesz samochodu.

  • Nie. Jeśli kupujesz auto od firmy (np. komisu) i otrzymujesz fakturę (VAT 23% lub VAT marża), to faktura jest dokumentem potwierdzającym zakup i zastępuje umowę kupna-sprzedaży. Co więcej, zakup na fakturę zwalnia Cię z obowiązku płacenia 2% podatku PCC. Upewnij się jednak, że na fakturze również znajduje się zapis o aktualnym przebiegu pojazdu.

  • W pierwszej kolejności skontaktuj się ze sprzedawcą i poinformuj go o wadzie, najlepiej pisemnie (e-mail lub list polecony). Spróbuj rozwiązać sprawę polubownie. Jeśli sprzedawca nie poczuwa się do odpowiedzialności, będziesz musiał wejść na drogę prawną. Kluczowe będzie udowodnienie, że wada istniała w momencie zakupu i nie zostałeś o niej poinformowany.

  • Tak, jest kluczowa. Wyobraź sobie sytuację: kupujesz auto o 14:00, a o 14:30 poprzedni właściciel dostaje mandat z fotoradaru. Dzięki dokładnej godzinie na umowie bez problemu udowodnisz, że to już nie Ty byłeś wtedy kierowcą. Chroni to obie strony transakcji przed nieporozumieniami i niesłusznymi karami.

  • Obie formy są tak samo ważne z prawnego punktu widzenia. Umowa może być w całości spisana odręcznie na zwykłej kartce papieru. Ważne, aby była czytelna i zawierała wszystkie kluczowe elementy, o których mówiliśmy, a przede wszystkim podpisy obu stron. Wersja drukowana jest jednak wygodniejsza i zmniejsza ryzyko pomyłek czy nieczytelności.

  • Niekoniecznie. Może to po prostu oznaczać, że sprzedawca nie ma gotowego wzoru lub nie chce brać na siebie odpowiedzialności za jej treść. To dla Ciebie nawet lepsza sytuacja. Możesz wtedy bez problemu wykorzystać nasz wzór, który zawiera korzystne dla Ciebie zapisy, np. dotyczące autentyczności przebiegu i braku wad ukrytych.

  • To skrajnie niebezpieczna i nielegalna praktyka. Polega na tym, że handlarz, który faktycznie sprzedaje Ci auto, nie figuruje na umowie. Jako sprzedawcę wpisuje się dane osoby trzeciej (często bez jej wiedzy), która nie ma nic wspólnego z transakcją. W ten sposób handlarz unika odpowiedzialności z tytułu rękojmi. Jeśli coś takiego jest Ci proponowane, uciekaj jak najdalej.

  • Tak, to bardzo dobra praktyka, która chroni obie strony. Jeśli wiesz, że auto ma np. niesprawną klimatyzację i zużyte opony, a cena została z tego powodu obniżona, warto to zapisać w umowie. Dzięki temu sprzedawca jest zabezpieczony przed Twoimi roszczeniami z tytułu tych konkretnych wad, a Ty masz jasność co do stanu pojazdu.